04.12.2025 23:57
Bugün, Engelliler Günü dolayıyla, engelli bireylerin yalnızca yasal haklara sahip olmasınınyetmediğini; bu hakların gündelik yaşamda uygulanabilir, güvenli ve erişilebilir hâle gelmesigerektiğini bir kez daha vurguluyoruz. 2025 Uluslararası Engelliler Günü'nün teması"Toplumsal İlerlemeyi Sağlamak İçin Engellileri Kapsayan Toplumların Geliştirilmesi"olarak belirlenmiştir.20 Kasım’da İzmir’de yaşanan trajik olay hepimizi derinden sarsmıştır. Gaziemir’de, doğuştanağır engelli olduğu belirtilen 30 yaşındaki kadın, iddialara göre kendi babası tarafındanöldürülmüş, baba da aynı silahla intihar etmiştir. Yakınlarının ifadelerine göre baba hem kendisağlık sorunları hem de “kızına artık bakamayacağı” düşüncesiyle büyük bir çıkmazyaşamaktaydı. Bu korkunç olay, bakım yükünün ailelere bırakılmasının, sosyal destekmekanizmalarının zayıflığının, psikososyal desteğin yokluğunun ve koruyucu hizmetlerdekieksikliklerin nasıl yıkıcı sonuçlar doğurabileceğini acı bir biçimde ortaya koymuştur. Bu olay;maddi, sosyal ve psikolojik yüklerin devleti yönetenler tarafından yeterince hafifletilmediği birortamda, engelli bireylerin ve ailelerinin ne kadar savunmasız kaldığını gösteren dramatik birörnektir.Kamu binaları, okullar ve sağlık merkezleri hâlâ tam erişilebilir değil. Toplu taşıma, duraklar veşehir içi çevre düzenlemeleri engelli bireylerin bağımsız yaşamını desteklemiyor, sesli anonssistemleri bile yetersiz. Ev içi erişilebilirlik ve bağımsız yaşam araçları sürdürülebilir bir politikahâline getirilebilmiş değil. Evde bakım hizmetleri sürdürülebilir değil; nitelikli personel ve düzenlidenetim eksik. Rehabilitasyon, koruyucu hizmetler ve kriz destek mekanizmaları zayıf. Ailelerin“ben olmazsam çocuğuma kim bakar” korkusu, sistemsel bir sorunun göstergesi. Kamukurumlarının internet siteleri ekran okuyucularla uyumlu değil; birçok hizmet engelli bireytarafından kullanılamıyor. E-devlet uygulamalarında görme, işitme veya zihinsel engeli olan bireyler için rehberlik eksiklikleri var. İşaret dili çeviri desteği, kolay okuma modu, sesliyönlendirme, sade ara yüz gibi evrensel erişim standartları büyük oranda uygulanmıyor. Dijitalbaşvurular, sağlık randevuları, sosyal yardım sistemleri ve ulaşım uygulamalarının çoğu engellibireylerin ihtiyaçlarına göre tasarlanmıyor. Teknolojik destek cihazları (akıllı bastonlar, artırılmışiletişim araçları, akıllı ev sistemleri vb.) için uygulanan destekler oldukça sınırlı.Engellilerin toplumsal yaşama tam ve eşit katılımının sağlanabilmesi için yalnızca bir sosyalsorumluluk değil; daha adil, üretken ve dayanıklı bir toplum inşa etmek temel şarttır. Eğitimdenistihdama, erişilebilirlikten dijital kapsayıcılığa kadar tüm alanlarda bariyerleri kaldırmak;politika yapıcıların, yerel yönetimlerin ve sivil toplumun ortak iradesini ve mevcut kaynaklarıntek elden planlanarak uygulanmasını gerektirir.Biz İYİ Parti olarak farklılıkların zenginlik olduğuna inanıyor, engellilerin karar alma süreçlerindeetkin şekilde yer aldığı, hak temelli ve kapsayıcı bir toplumun mümkün ve erişilebilir olduğunuvurguluyoruz.Çağrımız; koruyan, eriştiren ve destekleyen bir politika uygulanmasıdır. Engelli bireylerin yalnızbırakılmadığı, bakım yükünün ailelerin omzunda bir kriz hâline dönüştürülmediği, fiziksel vedijital erişimin bir lütuf değil zorunlu standart olduğu bir sistem kurulmalıdır. Bu çerçevede;* Ekonomik güçlük içinde olan ve harcamaları gittikçe artan engellilerin ve ailelerinin aldığıevde bakım aylığının (11.702 TL) ve engelli aylığının (4.302,61 TL- 6.453,91 TL) mevcutekonomik koşullara uygun düzeye getirilmeli,* Özel sektör işyerlerinde %3, kamu işyerlerinde ise %4 olan engelli istihdamı oranlarıartırılmalı,* 18 yaşını dolduran engelli bireylerin istihdam edilememesi halinde, hane içi gelir kriteriuygulanmadan kendilerine engelli aylığı bağlanmalı,* Nadir hastalığı olan çocukların ilaçlara erişiminde yaşanan güçlükler giderilmeli,* Engellilerin ve bakım sorumluluğunu üstlenenlerin, geleceğe güvenle bakmasınısağlayacak, engellilerin bağımsız yaşamalarını destekleyecek her türlü kişisel destek sistemini de içine alacak ve ilgili STK’lar ile koordine edilen geniş kapsamlı bir Bakım Sigortası Yasasıçıkarılmalı,* Engelliler için yıpranmadan dolayı erken emeklilik hakkı tanınmakla birlikte, yıpranma süresiemekli tazminatı ve emekli aylığına da yansıtılmalı,* Hem cinsiyet temelli hem de engellilik temelli ayrımcılıkla mücadele etmek zorunda kalan veyaşadıkları bu çifte eşitsizlikten dolayı toplumsal hayatta yer almaları daha da zorlaşan kadınengellilerin önündeki olumsuz etkenler ortadan kaldırılmalı,* Engelli çocuğuna bakan annelere “sigortalanma ve emeklilik hakkı” verilmeli,* Erişilebilirlik – fiziksel, dijital, teknolojik – ulusal ölçekte zorunlu standart haline getirilmeli vesıkı denetime bağlanmalı,* Dijital devlet hizmetleri, evrensel erişilebilirlik standartlarına uygun hâle getirilerek her engeltürüne göre uyarlanmalı,* Engelli bireylerin politika süreçlerine doğrudan katıldığı katılımcı karar mekanizmalarıkurulmalıdır.* Toplumda engelli bireylere yönelik genellikle merhamet eksenli ve aşırı koruyucuyaklaşımların, engelli bireylerde oluşturduğu olumsuz psikolojik baskıyı ortadan kaldırmak için;toplum-engelli birey iletişimini doğru bir empatik düzleme oturtacak çalışmalar yapılacaktır.Engelli Hakları Günü’nde bir kez daha vurguluyoruz:Engelli bireyler için gerçek anlamda erişilebilir, güvenli ve destekleyici bir Türkiye mümkündür— yeter ki iradeİYİ Parti Kadın, Aile ve Sosyal Hizmetler BaşkanıYalova İl İlçe BaşkanlıklarıGenel bildirisidir.Yalova İyi Parti Kadın Aile Sosyal Hizmetler Başkanıİlknur Kendir
.jpeg)
Son Köşe Yazıları
Günümüz dünyasında gençlik, hem büyük fırsatların hem de önemli sorunların kesişim noktasında yer almaktadır. Teknolojik...
-(2025-12-04 11:36:09)
Engel ne demektir? Ne için engel, kime ve neye engel? Engelliler günü ya da haftasının amacı ne? Engelli vatan...
-(2025-12-04 09:49:13)
Türkiye’nin en büyük sorunlarından biri, görev dağılımında hâlâ temel bir soruyu sormamamız:“Bu işi yapacak kişi gerçekt...
-(2025-12-04 00:00:25)
Nobel Barış Ödülü Adayı Dünyaca Ünlü Yazardan Kürtçe Barış PsikolojisiKitapları 73 dile çevrilen, 105 eserin dünyaca ünl...
-(2025-12-03 17:38:59)
Barzani’nin son Türkiye ziyaretinde korumalarının uzun namlulu silahlarla görüntülenmesi, kamuoyunda haklı olarak tartış...
-(2025-12-02 22:50:59)